terug

Status:
Lopend

Projectleider:
Prof. dr. I. Marx
Universiteit Antwerpen

Begindatum:
Januari 2017

Het basisinkomen

Debatten over het basisinkomen kunnen steevast op veel interesse rekenen. Vaak gaan deze debatten over principes. Tegelijkertijd worden er veelal feitelijke claims gemaakt. Basisinkomen zou volgens sommigen economisch weldadig zijn: het zou ondernemingszin en innovatiebereidheid bevorderen. Ook zou het mensen aanzetten tot meer vrijwilligerswerk, meer zorg en meer sociale, politieke en ecologische betrokkenheid. Het zou een uitweg kunnen bieden uit de impasse van hoge armoede ondanks hoge sociale uitgaven. Anderen vrezen dan weer sterk negatieve effecten op arbeidsbereidheid, gendergelijkheid en economische efficiëntie. Om die reden is het nuttig systematisch, neutraal en rigoureus op een rij te zetten wat er nu eigenlijk bekend is, theoretisch en empirisch. Dit is dan ook onderwerp van deze studie. De grote beperking op dit moment is het gebrek aan neutraliteit en kritische reflectie, of het nu gaat over de veronderstelde theoretische mechanismen, dan wel over de vaststellingen van experimenteel dan wel ander empirisch onderzoek over het basisinkomen of varianten daarvan. Veel schrijvers over het basisinkomen hebben een duidelijke positie in het debat – vaak passioneel voor dan wel tegen. Opvallend genoeg gaat dat ook op voor een belangrijk deel van de wetenschappelijke literatuur. De toegevoegde waarde van dit voorstel ligt in de betrachting tot wetenschappelijke systematiek, neutraliteit en diepgang. Wetenschappelijke publicaties over het basisinkomen zullen op een systematische wijze samengebracht, geïnterpreteerd en geëvalueerd worden. Daarnaast zullen micro-simulaties ingezet worden om een aantal varianten door te rekenen voor Nederland. Dergelijke simulaties laten zien wie in eerste orde baat heeft bij een basisinkomen, wat de effecten op armoede en inkomensongelijkheid zijn en wat de kosten bedragen. De resultaten van de studie zullen naar verwachting begin 2018 beschikbaar komen.